Kacper Bartczak proponuje spojrzeć na pisanie poezji jako wyzwanie rzucone chaosowi materii. Tytułowe „ośrodki wiersza” to soczewki, przez które autorzy w swoich dziełach patrzą na świat; przetworniki, za pomocą których materia zmienia się w literaturę. W procesie tym artystycznemu przetworzeniu ulega nie tylko rzeczywistość, lecz także poeta, ponieważ postrzega on siebie przez pryzmat języka.

Bohaterami esejów Bartczaka są polscy i amerykańscy pisarze XX i XXI wieku, między innymi John Ashbery, Louise Glück, Konrad Góra, Jerzy Jarniewicz, Robert Lowell, Natalia Malek, Przemysław Owczarek, Jarosław Marek Rymkiewicz, Andrzej Sosnowski oraz Wallace Stevens. Autor podejrzliwie podchodzi do utartych odczytań i wytycza inne ścieżki interpretacyjne. Przede wszystkim jednak prezentuje nowe ujęcie aktu twórczego, „wydarzania się wiersza”.